Warning: setlocale() [function.setlocale]: Passing locale category name as string is deprecated. Use the LC_* -constants instead in /websites/users/pyth/public_html/pythwww/common/footer.php on line 5

Pythagoras oktober 2001

Boekbespreking: Wis- en natuurlyriek (met chemisch supplement)
door Jos Groot

Wis- en natuurlyriek

Een nieuw boek dat nogal wat belooft op de achterflap: "De buis van Torricelli en de stelling van Pythagoras verpakt in vrolijke verzen, zullen alfa's en bèta's verrukken en nader tot elkaar brengen. Zo zal de kloof die eeuwenlang tussen beiden bestond eindelijk gedicht worden". En met dat 'gedicht', het één na laatste woord, heb je de eerste spitsvondigheid van het boek al te pakken. Het bewuste boek is een verzameling van 110 komische gedichten over allerlei wis- en natuurkundige onderwerpen, met nog eens krap tien over scheikundige zaken, het 'chemisch supplement'.

Twee auteurs

Het gedicht 'Koninklijke wiskunde' is een goed voorbeeld. Dit gedicht komt uit de koker van de onderwijskundige Marjolein Kool, één van de twee auteurs. De bèta-kant van dit gedicht betreft de wiskundige begrippen sinus en matrix. De dichtvorm vormt, samen met de voorkomende personen en emoties, de lyrische alfa-kant. Dat verklaart de titel van het boek. Een leuk miniatuurtje is 'Uitgerekend' dat maar niet bekend moet worden binnen de horeca. Het had van de andere auteur, Drs. P., de van oorsprong Zwitserse Heinz Hermann Polzer, kunnen zijn. Hij is econoom, maar is voornamelijk bekend door zijn vaak absurde, plechtstatige verzen. 'Piramide I' is daar een voorbeeld van. De abruptheid van de laatste twee regels daarvan vind ik erg grappig.

Persoonlijk vind ik de gedichten van Marjolein Kool leuker dan die van Drs. P. Ze zijn gemiddeld korter, gaan dieper in op wiskundige onderwerpen, en hebben een minder hoog absurdistisch gehalte dan die van Drs. P. In een aantal gevallen staat onder een gedicht nog een korte toelichting op het onderwerp, met soms een illustratie. Het boek bevat ook afbeeldingen en enkele wapenfeiten van de bekende bèta's die in het boek voorkomen, zoals Euler, Gauss, et cetera. Het boek besluit met een zaakregister. Handig voor als je nog eens een gedicht nodig hebt over bijvoorbeeld een parallellepipedum.

Rijmelarij

Die rijmelarij is leuk en aardig, maar wordt de doelstelling van de achterflap wel gehaald? Komen de alfa's en bèta's wel nader tot elkaar? Ik heb gekeken of ik als bèta na lezing van het boek al wat meer alfa geworden was. Hoe? Door te proberen ook zo'n gedicht te schrijven. Het resultaat, 'Jantje's eindeloze ijsje' is hieronder te lezen. Mijn conclusie is dat ik iets meer alfa geworden ben, maar nog niet een hele echte. Mijn gedicht kostte me meer dan drie uur en hierdoor is mijn bewondering voor de auteurs flink toegenomen. Kortom, 'Wis- en natuurlyriek' is een leuk boek met een hoop grappige, ingenieus geconstrueerde gedichten. Leuk genoeg om er toe aan te zetten zelf eens in de trant van het boek te gaan rijmen. En dat is wat mij betreft het grootste compliment.

Besproken boek

Drs. P \& Marjolein Kool, Wis- en natuurlyriek, met chemisch supplement.
Nijgh & van Ditmar, Amsterdam 2001.
190 pagina's, prijs f 29,90, ISBN 90 388 14011

Jantje's eindeloze ijsje

Juli was 't
en ontzettend warm.
Jantje zocht verkoeling,
trok moeder aan de arm.

"Daar, de ijscoman!
Kom, snel,
een ijsje, ja, dat wil ik,
komt er nog wat van?"

Ondanks zijn doodgewone naam
--- net zoiets als Pieter ---
was onze Jan bijzonder:
&qout; 'k Wil 4p centiliter!"

Moeder, al te vaak gecon-
fronteerd met dit toneel
ging naar de oude ijsman:
"Wat moet ik doen? 't Wordt me allemaal teveel!"

Leibniz, niet bepaald de domste,
sloeg fluks aan 't scheppen, en jawel:
"Hier, een ijsco, voor uw jongste,
das ist zwei vijftig, dank u wel."

Jantje nam hem gretig aan:
"Potdorie, wat een lange, da's niet niks,
hij heeft wel wat weg van 2/x,
'k begin meteen maar!"

Maar het mocht niet baten,
Janneman is met het likken nóg niet klaar.

De Duitser Leibniz (1646--1716) is één van de grondleggers van de integraalrekening. Van hem is ook het integraalteken afkomstig. Met de integraalrekening kun je uitrekenen dat de inhoud van Jantje's oneindig lange ijshoorn, gevormd door omwenteling van de functie 2/x om de x-as met x tussen de 1 en oneindig cm, 4p cm³, dus eindig is. De oppervlakte is echter oneindig.

Laatst bijgewerkt op: Tuesday 27 May 2003, 14:10