\
\
voorpagina
prijsvragen
puzzels
wis-spellen
veelvlakken
drogredeneringen
vermoedens
topologie
rekenwerk
links

Abonnementen en adreswijzigingen: 0522 855175 • EnglishContactAbonnementen
WISKUNDETIJDSCHRIFT VOOR JONGEREN
Pythagoras archief

 


februari 2004

Jaargang 43 nummer 4

  
2-3 Kleine nootjes, door Dick Beekman  
  Eenvoudige opgaven die iedereen zonder wiskundige voorkennis kan oplossen. Deze keer: Aquariumbakken, Autotocht.  
  
4-7 Mersenne-priemgetallen, door Matthijs Coster  
  Mersenne-getallen zijn getallen van de vorm Mn = 2n-1; het is een type getallen waarvan relatief gemakkelijk kan worden vastgesteld of ze priem zijn. De grote priemgetallen die de laatste jaren werden gevonden, zijn dan ook allemaal van deze vorm. Onlangs nog (17 november 2003) werd een Mersenne-priemgetal gevonden: 220.996.011-1. Als je dat getal helemaal uitschrijft, heb je daarvoor 6.320.430 cijfers nodig. Een getal van 40.000 cijfers past nog net op één krantenpagina; voor dit priemgetal heb je dus bijna 160 krantenpagina's nodig. priemgetal, Mersenne, 3D, internet, GIMPS, constanten, Fermat, numeriek 
  
8-11 Rekenen modulo 2 en goochelen met logica, door N.G. de Bruijn  
  Rekenen modulo 2 komt erop neer dat je met gehele getallen rekent en er alleen maar op let of ze even dan wel oneven zijn. We stellen dan 'even' voor door 0, en 'oneven' door 1. Je kunt ook algebra�sch gaan rekenen met letters die gehele getallen voorstellen en waarvan het je alleen maar interesseert of ze even of oneven zijn. Ga je nog een stap verder, dan laat je de letters beweringen voorstellen, die waar of onwaar zijn. Dit is het gebied van de logica. algebra, logica, tautologie 
  
12-13 Rekenen met sutra's, door Marco Swaen  
  In deze aflevering van Rekenen met sutra's een razendsnelle manier om breuken om te zetten in een decimaal getal. Vergelijk de methode maar eens met een klassieke staartdeling. Het gaat om breuken waarvan de noemer eindigt op 9. De sutra die we toepassen is 'Ekadhikena Purvena': met één meer dan de voorgaande. sutra, Vedische wiskunde 
  
14-15 Pythagoras Olympiade  
  Opgaven PO 104 en PO 105; oplossingen PO 101 en PO 102.  
 Journaal/Nieuws 
16-17 Journaal, door Alex van den Brandhof  
  Verschillende nieuwsitems. Deze keer: Open dagen universiteiten (ook online); Speciale functies op internet; Voynich manuscript doorgeprikt?  
  
18-19 Rekenen op je vingers, door Marco Swaen  
  Vingers gebruiken bij het rekenen is iets voor kleuters, vinden we tegenwoordig. Maar nog geen honderd jaar geleden gebruikten boeren in afgelegen gebieden hun vingers om een som als 7 × 8 of 11 × 14 uit te rekenen. Wie dit boeren-vermenigvuldigen ooit bedacht, is niet bekend, wel dat het duizenden jaren geleden moet zijn geweest. Sporen wijzen erop dat de techniek wijd verbeid was van het Verre Oosten tot Noord-Afrika en Europa. hand, vingers 
  
20-23 De wet van Snellius, door Jan Guichelaar  
  Lichtstralen volgen rechte lijnen. Tenminste, zolang het licht betreft dat zich door één medium verplaatst. Bij de overgang van het ene medium naar het andere breken lichtstralen. Uit ervaring weet je dit: bijvoorbeeld als je door het wateroppervlak kijkt, dan maken je kijklijnen een knik.
De hoek waaronder de lichtstralen breken, is te berekenen met de wet van Snellius, genoemd naar de Nederlandse wiskundige Willebrord Snell van Royen (1580-1626). Hoe Snellius zijn wet afleidde is niet meer te achterhalen, omdat zijn aantekeningen helaas verloren zijn gegaan. Maar met wat gezond verstand en een beetje goniometrie komen wij er zelf ook wel uit.
licht, breking, goniometrie, snelste weg 
  
24 Problemen, door Dion Gijswijt  
  Verschillende wiskundige problemen.  
  
25 Oplossingen, door Dion Gijswijt  
  Oplossingen van de problemen uit het decembernummer.  
  
26-29 Analyse volgens Newton, door Klaas Pieter Hart  
  In 1669 schreef Isaac Newton (1642-1727) een artikel met de naam 'De Analysi Per AEquationes Numero Terminorum Infinitas' (Van Analyse Van Vergelijkingen Met Oneindig Veel Termen). Hierin legde hij uit hoe je de oppervlakte onder bepaalde krommen kunt uitrekenen. In dit artikel bekijken we hoe Newton daarbij uitdrukkingen voor de logaritme en de exponentiële functie maakte. logaritme, exponent, oppervlakte, omkeerprobleem 
 Puzzels 
30-32 Tangle, door Chris Zaal  
  Een anti-stress middel voor neuroten, een instrument voor bezigheidtherapie, speelgoed voor baby's, een kunstwerk met therapeutische krachten, Tangle is dat allemaal. Tangle is een puzzel die iedereen kan oplossen - omdat er niets op te lossen valt. Maar ook zonder puzzelopdracht blijft Tangle fascineren. Als je met Tangle een tijdje speelt, zul je merken dat het vele wiskundige vragen oproept. Leerlingen die op 28 november 2003 hebben meegedaan aan de wiskunde B-dag, hebben dat al gemerkt: Tangle was dit jaar het onderwerp van de wiskundeB-dag. zelf maken, geen stress, vlakke vormen 
<-- Vorig nummer Volgend nummer -->

\
pythagoras op papier

 

laatste nummervorig nummerarchiefover pythagoras
abonnementenpostersoude jaargangenkennismakingsnummerVan viervlak naar ster