Passie voor wiskunde, revolutionair elan en op twintigjarige leeftijd gedood in een tragisch duel. Dat is een korte samenvatting van het leven van Evariste Galois (1811-1832), een van Frankrijks bekendste wiskundigen. Zijn leven wordt beschreven in het boek De Franse wiskundige van Tom Petsinis.
Galois ging naar school in het roerige Parijs van vlak na de Franse revolutie. De strijd tussen monarchisten en republikeinen was allerminst beslecht. Galois was een fervent aanhanger van het republikeinse ideaal.
Wiskunde bood Galois een zeker houvast in een onzekere wereld. Op school leer je algemene formules om eerstegraads vergelijkingen (ax + b = 0) en tweedegraads vergelijkingen (ax2 + bx + c = 0) op te lossen. Als je wiskunde gaat studeren, leer je ook algemene formules om derde- en vierdegraads vergelijkingen op te lossen. Deze formules maken alleen gebruik van de elementaire bewerkingen optellen, aftrekken, vermenigvuldigen, delen en wortel trekken.
Wat Galois op jonge leeftijd bewees, is dat er voor een vijfdegraads vergelijking (en hogere graads vergelijkingen) niet zo'n algemene formule bestaat om de oplossingen te bepalen!
Ondanks - of misschien wel juist dankzij - zijn talent voor wiskunde, zakte Galois twee keer voor het toelatingsexamen aan de prestigieuze Ecole Polytechnique. Hij vertikte het eenvoudig zich grondig op de examens voor te bereiden.
Teleurgesteld stortte Galois zich meer en meer op het verwezenlijken van het republikeinse ideaal en was actief lid van een militante republikeinse groep. Hij werd zelfs gearresteerd en enige tijd gevangen gezet vanwege zijn antimonarchistische opvattingen en uitlatingen.
Over het hoe en waarom van het duel waarin Galois op zo'n jonge leeftijd de dood vond, doen diverse verhalen de ronde. Het meest waarschijnlijke is dat het duel uitgevochten werd met een rivaal omwille van een meisje waar beide jongens verliefd op waren... Vergeet niet, we praten over bijna tweehonderd jaar geleden!
De Australische schrijver en wiskundedocent Tom Petsinis schreef het prachtige boek De Franse wiskundige. Een boek waarin Galois' turbulente leven goed wordt beschreven, een boek dat door de ogen van Galois een schitterend beeld geeft van Parijs aan het begin van de negentiende eeuw, en een boek dat bewijst dat wiskundig getalenteerde jongeren beslist geen saaie Pieten hoeven te zijn.
Tom Petsinis, De Franse wiskundige
|
