Met behulp van papier en lijm kun je heel eenvoudig zelf een topologische puzzel maken. Het enige wat je nodig hebt is een vel dun karton van A4-formaat, een stukje touw en plakband.
Gianni Sarcone en zijn partner Marie Waeber zijn de grondleggers van Archimedes' Laboratory, een Zwitsers bedrijfje dat wiskundige spelletjes uitvindt, creëert en ontwikkelt. Op hun prachtige website vind je onder andere deze 'gambsodulo' puzzel. Deze naam is Italiaans. Naar de betekenis ervan kunne we slechts gissen, want dit woord komt in geen enkel woordenboek voor. 'Gamba' betekent 'been', het zal dus zoiets zijn als een topologische puzzel met drie benen.
Aan de slag
Neem een vel A4-karton. Niet te dik, want je moet het goed kunnen buigen. Vouw dit vel in drieën en knip er één strook af (figuur 2a). Ga verder met de afgeknipte strook. Maak hierin in de lengterichting twee inkepingen (figuur 2b & 2c). Maak uit het overige karton een ring van 2 cem in doorsnee (figuur 1) en twee vierkantjes van 3 bij 3 cm en maak die vast aan de uiteinden van een stuk touw van ongeveer 30 cm (figuur 1). Voer deze vierkantjes liefst dubbel uit (ze mogen niet kunnen buigen). Buig (figuur 2d) de papieren strook nu zó, dat je figuur 2e krijgt. Plak de uiteinden van de strook aan elkaar met plakband (figuur 3a). Maak op deze verbindingsplek een inkeping dwars op de lengterichting van de strook (figuur 3b). De de middelste ring van de Gambsodulo door dit 'knoopsgat' (figuur 3c) en schuif de papieren ring om de binnenstebuiten gekeerde ring (figuur 3d).
Haal het touw met de vierkantjes door de binnenstebuiten gekeerde ring (figuur 4a). Trek de middelste lus weer terug uit de inkeping (figuur 4b & 4c). Sla tenslotte de lus van het touw om de ringen van de puzzel heen (figuur 5a). Het eindresultaat zie je in figuur 5b.
Klaar!
Nu ben je klaar. Benader een slachtoffer met de vraag deze puzzel op te lossen, dat wil zeggen, de kartonnen ring te bevrijden!
|