\
\
voorpagina
prijsvragen
puzzels
wis-spellen
veelvlakken
drogredeneringen
64 = 65
1=2
9=10
Elk getal is groter dan zichzelf
Alle Nederlanders zijn even oud
Elke twee getallen zijn gelijk
Hoe twee marktkooplui ruzie krijgen
vermoedens
topologie
rekenwerk
links

Abonnementen en adreswijzigingen: 0522 855175 • EnglishContactAbonnementen
WISKUNDETIJDSCHRIFT VOOR JONGEREN
\
Alle Nederlanders zijn even oud door André de Boer

 


1: Het domino-effect verkeerd gebruikt
2: De oplossing

Elders in het augustusnummer van 1999 hebben we het domino-principe uit de doeken gedaan, een wiskundige bewijstechniek. Maar je moet het principe wel correct toepassen, want anders kun je hiermee aantonen dat in Nederland iedereen even oud is.

Iedereen in Nederland is even oud. Dat zullen we hier gaan bewijzen. In feite gaan we iets algemeners bewijzen, namelijk:

In elke groep mensen is iedereen even oud.

Als dit waar is, is ook iedereen in Nederland even oud. We bewijzen de algemenere bewering. Het aantal mensen in de groep noemen we n. Voor een bewijs met volledige inductie moeten we twee dingen aantonen:

  1. nagaan dat de bewering geldt voor n=1.
  2. het domino-effect: aannemende dat de bewering klopt voor n personen, moeten we aantonen dat de bewering ook klopt voor n+1 personen.

Het bewijs

1. De eerste stap is eenvoudig. Er is maar één persoon, dus iedereen in de groep heeft dezelfde leeftijd. De eerste dominosteen van het bewijs is gevallen.

2. In de tweede stap van het bewijs moeten we het domino-effect aantonen: als de bewering klopt voor n personen, dan ook voor n+1 personen. Neem daarom aan dat de uitspraak waar is voor elke gezelschap dat uit n personen bestaat, dit is de inductieveronderstelling. Bekijk nu een groep van n+1 personen:


Als we de eerste of de laatste persoon weglaten, houden we n personen over:


Wegens de inductieveronderstelling zijn de eerste n personen allemaal even oud. Hetzelfde geldt voor de laatste n personen. De eerste persoon is dus even oud als een van de middelste n-1 personen, die op zijn beurt even oud is als de laatste persoon. De eerste persoon is daarom even oud als de laatste persoon. Conclusie: alle n+1personen hebben dezelfde leeftijd.

Nu het domino-effect is aangetoond en de bewering bewezen is voor een groep van 1 personen, geldt de bewering voor élk aantal personen: iedereen in Nederland is even oud!

We weten natuurlijk allemaal dat dit niet klopt. We hebben het principe van volledige inductie dus verkeerd gebruikt.
Hoe het zit kun je lezen op de volgende pagina.



1 | 2 | next
Trefwoorden: volledige inductie, dominoprincipe[printversie]
Uit Pythagoras nummer augustus 1999

pythagoras op papier

 

laatste nummervorig nummerarchiefover pythagoras
abonnementenpostersoude jaargangenkennismakingsnummerVan viervlak naar ster
 
drogredeneringen

 

In de wiskunde moet je alles kunnen beredeneren. Maar met redeneren ga je makkelijk de fout in, want door foute redeneringen kun je dingen bewijzen die niet waar zijn, bijvoorbeeld 1=2. In verschillende nummers van Pythagoras hebben zulke drogredeneringen gestaan. Wie kan bewijzen dat ze fout zijn?
   
Gerelateerde artikelen

 

Het domino-principe
Het domino-principe is een krachtige techniek waarmee je allerlei wiskunditge uitspraken kunt bewijzen. Hierbij bewijs je eerst dat iets geldt voor een eenvoudig geval. Daarna bewijs je dat het ook geldt als je, uitgaande van stap n, naar stap n+1 kijkt.