Prestigieuze prijzen uitgereikt
Op 11 april werd voor de achtste keer de Van Dantzigprijs uitgereikt. Dit gebeurde tijdens het jaarlijkse congres van de Vereniging voor Statistiek en Operationele Research op de Vrije Universiteit in Amsterdam. De Van Dantzigprijs is de hoogste Nederlandse prijs in de statistiek en besliskunde en wordt eens in de vijf jaar uitgereikt. Deze keer waren er zelfs twee winnaars: Sem Borst en Mark van der Laan. Sem Borst werkt aan (telecommunicatie)netwerken. Mark van der Laan werkt aan verschillende onderwerpen in de biostatistiek.
Op 24 mei werd in Oslo de Abelprijs - de grootste wiskundige onderscheiding, genoemd naar de Noorse wiskundige Niels Henrik Abel (1802-1829) - uitgereikt aan aan Peter D. Lax van de universiteit van New York. Lax kreeg de onderscheiding vanwege zijn baanbrekende werk op het terrein van de partiële differentiaalvergelijkingen. Al eerder won hij prijzen, zoals de Norbert Wiener Prize (van de American Mathematical Society) in 1975, de National Medal of Science in 1986 en de Wolf Prize in 1987. Met de Abelprijs heeft Lax 'de Nobelprijs voor de wiskunde' binnengehaald. De prijs - een bedrag van zes miljoen Noorse kronen (735.000 euro) - wordt sinds 2003 jaarlijks uitgereikt.
Multi-magische vierkanten
In een magisch vierkant staan getallen zodanig dat in elke rij, kolom en diagonaal hun som gelijk is.
Recentelijk hebben de Nijmeegse wiskundigen Christian Eggermont en Arno van den Essen in samenwerking met Harm Derksen, oud-student, nu verbonden aan de universiteit van Michigan, een methode gevonden voor het maken van multi-magische vierkanten. De n-de macht van een vierkant is het vierkant dat wordt verkregen door ieder element uit dat vierkant tot de n-de macht te verheffen. Een magisch vierkant heet nu n-magisch als ook de tweede, de derde, tot en met de n-de macht van het vierkant magisch zijn. Het vierkant dat je hier ziet, is 3-magisch: de som van elke rij, kolom en diagonaal is 870, de som van de tweede machten is 83810 en die van de derde machten is 9082800.
Pas in 2001 werd het eerste 4-magische en zelfs een 5-magisch vierkant gevonden. In oktober 2003 maakte de Chinees Pan Fengchu het eerste 6-magische vierkant. Dit was het grootste tot dan toe gevonden multi-magische vierkant en goed voor een vermelding in het Guinness book of records.
Het Nijmeegse resultaat laat zien hoe voor elke macht n een n-magisch vierkant te construeren is. De methode is gebaseerd op technieken uit de lineaire algebra. Het eerste 7-magische vierkant dat ze met deze methode gevonden hebben, heeft grootte 13^7, dat wil zeggen: als ieder getal van dit vierkant in een hokje van 1 bij 1 cm geschreven zou worden, dan zou dit vierkant 627 km groot zijn. Het grootste getal dat in dit vierkant voorkomt, heeft zestien cijfers. Het eerste 8-magische vierkant dat ze vonden, is bijna 7000 km groot.
Bron: http://www.puzzled.nl
Snoeren in de knoop
Wie kent niet het verschijnsel van een telefoonsnoer dat zich steeds verder opkrult? Tot nu toe was de wiskundige beschrijving van dit type kronkels alleen bekend voor gesloten krommen, zoals elastiekjes. Onderzoeker Bob Planqué van het Centrum voor Wiskunde en Informatica in Amsterdam bestudeerde het gedrag van gedraaide touwtjes met losse uiteindes. In april promoveerde hij aan de Technische Universiteit Eindhoven. Planqué en zijn promotor Mark Peletier hebben een speciaal geval bekeken: een snoer rond een cilinder. Het snoer ligt tegen zichzelf aan, maar het aantal contactpunten waar krachten worden overgedragen blijkt verrassend genoeg beperkt te zijn. Over grote delen van het snoer waar het met zichzelf in aanraking komt oefent het snoer helemaal geen kracht uit op zichzelf.

Bron: www.cwi.nl/news
Nederlandse Wiskunde Olympiade
Dit jaar speelden 2221 leerlingen mee in de eerste ronde van de Nederlandse Wiskunde Olympiade, die in januari plaatsvond. Helaas zijn de opgaven dit jaar een stuk slechter gemaakt dan de voorgaande jaren: de gemiddel de score was slechts 1,55 punten (van de maxi maal te behalen 22 punten). In 2004 was de gemiddel de score 7,19 punten. De scholenprijs is dit jaar gewonnen door het St. Ignatius Gymnasium in Amsterdam met 53 punten. De scholenprijs gaat naar de school met de hoogste somscore van de vijf beste leerlingen.
Verbetering
In een illustratie van het aprilnummmer is een foutje geslopen. In de linkerkubus onderaan bladzijde 17, in de tweede laag van onder, moet het achterste grijze kubusje paars zijn.
|