\
\
voorpagina
prijsvragen
puzzels
wis-spellen
veelvlakken
Convexe veelvlakken met regelmatige zijvlakken
De regelmaat van veelvlakken
Op zoek naar halfregelmatige veelvlakken
Regelmatige sterren
Je eigen regelmatige vlakvulling
drogredeneringen
vermoedens
topologie
rekenwerk
links

Abonnementen en adreswijzigingen: 0522 855175 • EnglishContactAbonnementen
WISKUNDETIJDSCHRIFT VOOR JONGEREN
\
Convexe veelvlakken met regelmatige zijvlakken door Marco Swaen

 



Toelichting op de Pythagoras-veelvlakkenposter van de jaargang 2002-2003.

In oktober verscheen onze veelvlakkenposter. De poster geeft een overzicht van de convexe veelvlakken die je kunt maken met regelmatige veelhoeken. In 1966 gaf Norman Johnson als eerste de complete lijst van convexe veelvlakken met regelmatige zijvlakken, al duurde het tot 1969 voordat met een bewijs was aangetoond dat Johnson geen veelvlak had gemist. Johnson bedacht ook een systematische naamgeving, die sindsdien door de meeste wiskundigen gevolgd wordt.

Onder de convexe veelvlakken met regelmatige zijvlakken komen we vele oude bekende tegen, zoals de vijf Platonische lichamen, de dertien Archimedische lichamen, het Miller-veelvlak, de regelmatige prisma's en antiprisma's.

Ook eerder bekend waren de zogenaamde deltaveelvlakken: convexe veelvlakken die opgebouwd zijn uit gelijkzijdige driehoeken.

Veel van de veelvlakken kunnen opgesplitst worden (langs ribben) in kleinere convexe veelvlakken met regelmatige zijvlakken. Zo kun je bijvoorbeeld van de icosaeder vijfzijdige piramides halen, resulterend in de verminderde, metadiverminderde, en triverminderde icosaeder en het vijfzijdig antiprisma. Dergelijke 'stukken' van andere veelvlakken heten fragmenten.

Een veelvlak dat niet opgesplist kan worden, heet elementair. Er zijn, afgezien van oneindig veel prisma's en antiprisma's, een dertigtal elementaire veelvlakken, waarvan de meeste fragmenten zijn van Platonische en Archimedische lichamen. Op de poster zijn ze allemaal afgebeeld.

Niet afgebeeld zijn 66 samengestelde veelvlakken uit Johnsons lijst. Zij bestaan uit samenstellingen van de veelvlakken die wel op de poster staan, zoals bijvoorbeeld prisma's en antiprisma's met piramides of koepels op hun onder- en/of bovenvlak.

De ordening van de veelvlakken in de diverse deelverzamelingen ontleenden we aan het prachtige boek Polyhedra van Peter R. Cromwell, ISBN 0-521-66405-5. De poster kost 5 euro (exclusief verzendkosten) en is hier te bestellen.


Trefwoorden: veelvlak, veelvlakkenposter, regelmatig[printversie]
Uit Pythagoras nummer februari 2003

pythagoras op papier

 

laatste nummervorig nummerarchiefover pythagoras
abonnementenpostersoude jaargangenkennismakingsnummerVan viervlak naar ster
 
veelvlakken

 

Het thema van de jaargang 2002-2003 van Pythagoras is "Veelvlakken". Hier vind je een aantal van de artikelen die speciaal over dat thema geschreven zijn.